De zomer is er al. De vakantie komt dichterbij, en toch hadden we nog één verhaal te vertellen.
In de lente koos ecobuild.brussels ervoor om koolstofarm bouwen centraal te stellen in zijn content, evenementen en uitwisselingen met de sector. Artikels, werfbezoeken, een studiereis, een thematische workshop, inspirerende projecten: gedurende enkele maanden onderzochten we verschillende manieren om te bouwen, te renoveren en te transformeren met een lichtere voetafdruk.
Voor we de lente definitief afsluiten, blikken we daarom terug op enkele ideeën, projecten en inzichten die deze editie van de Laagkoolstoflente hebben gekenmerkt.
Doorheen de voorbije maanden kwamen de antwoorden in zeer uiteenlopende vormen naar voren. Via projecten zoals Auguste Danse van ACL Architecture of het cohousingproject van North South Architects zagen we hoe soberheid, natuurlijke materialen, hergebruik en bioklimatisch ontwerpen al vanaf de eerste schetsen kunnen worden geïntegreerd.
De werfbezoeken aan de Hip Hop School en het project Stevin herinnerden ons dan weer aan een essentiële realiteit: koolstofarm bouwen draait niet alleen om materiaalkeuzes. Het bestaande behouden, hergebruik organiseren, werkmethodes aanpassen en alle betrokken actoren laten samenwerken zijn evenzeer noodzakelijke voorwaarden om ambities om te zetten in concrete realisaties.
Deze lente bood ook de kans om het perspectief te verbreden. De artikels over de decarbonisatie van het gebouwenbestand, de evolutie van de EPBD, thermisch comfort via het concept Slow Heat, en de rol van financiering in de ecologische transitie toonden aan dat de koolstofvraag veel verder gaat dan de werf alleen. Ze raakt aan onze ontwerppraktijken, ons gebruik van gebouwen, onze economische modellen en zelfs aan de manier waarop investeringen worden gestuurd.
Ook circulariteit en hergebruik namen een belangrijke plaats in, onder meer via terreinervaringen, voorgestelde projecten en, recenter, de reflecties van FEBRAP over de rol van de mens in hergebruikketens. Achter elk hergebruikt materiaal schuilt immers een keten van vaardigheden, knowhow en samenwerking, zonder dewelke de transitie theoretisch zou blijven.
Tot slot bevestigden de uitwisselingen tijdens de workshop Verborgen koolstof: de echte kost van onze gebouwen een onderliggende evolutie: de sector beweegt naar een steeds globalere benadering van de milieu-impact van gebouwen, met aandacht voor de levenscyclus, ingebedde koolstof en de bijbehorende evaluatietools.
Als deze Laagkoolstoflente ons één overtuiging nalaat, dan is het misschien deze: de oplossingen bestaan al. Renoveren in plaats van slopen, het bestaande beter benutten, sober ontwerpen, lokale grondstoffen verkiezen, de levenscyclus meenemen of hergebruik van bij de start integreren zijn geen experimentele pistes meer. Het zijn praktijken die vandaag al in heel wat Brusselse projecten worden toegepast.
De uitdaging bestaat er dus niet zozeer in om nieuwe principes uit te vinden, maar om ze meer ruimte te geven in de projecten van morgen.
