Circulaire economie in de bouw betekent niet alleen nieuwe materialen vervangen door hergebruikte materialen. Ze vraagt ook om een grondige verandering in de manier waarop we lokaal beschikbare hulpbronnen demonteren, sorteren, voorbereiden en opnieuw in omloop brengen.
Achter elk hergebruikt materiaal schuilt echter een realiteit die vaak over het hoofd wordt gezien: hergebruik is in veel gevallen veel arbeidsintensiever dan recyclage of de aankoop van nieuwe materialen.
Het zorgvuldig demonteren van een bekleding, het reinigen van bakstenen, het demonteren van meubilair zonder het te beschadigen, het sorteren van verschillende materialen, het verwijderen van mortelresten, het herstellen van houten elementen of het reconditioneren van uitrustingen vragen tijd, precisie en een aangepaste organisatie. Bovenal vereisen deze handelingen voldoende grote teams om deze nauwkeurige en repetitieve taken uit te voeren, evenals opslagruimte om de materialen te bewaren vóór hun hergebruik.
Precies in deze stappen bieden de maatwerkbedrijven een echte meerwaarde.
De 12 Brusselse maatwerkbedrijven beschikken over professionele ateliers, begeleide teams en heel wat knowhow die perfect aansluit bij de noden van de spelers in de circulaire bouwsector. Ze werken zowel in hun eigen ateliers als rechtstreeks op de werf.
Hun competenties omvatten onder meer:
- selectieve demontage van bouwelementen of meubilair;
- manuele sortering van materialen;
- reiniging van materialen bestemd voor hergebruik, zoals hout, bakstenen, kasseien, tegels en vloertegels;
- opslag, reconditionering, verpakking en logistieke voorbereiding;
- restauratie van meubilair;
- maatwerk in hout;
- upcycling en transformatie van gerecupereerde materialen.
Maatwerkbedrijven: een belangrijke schakel tussen deconstructie en lokaal hergebruik
In Brussel werkte Rotor DC samen met maatwerkbedrijf Travie voor de minutieuze reiniging van Afzelia-parketblokken afkomstig uit de voormalige drukkerij van de Nationale Bank. Een bijzonder veeleisend werk, waardoor dit materiaal vandaag een tweede leven kan krijgen in nieuwe projecten.
© Fotocredits: Rotor Deconstruction
Nog een voorbeeld: voor de inrichting van café The Unusual werden de gelamelleerde houten balken in Glulam, gedemonteerd door Rotor DC, getransformeerd door Bout2Bois – het circulaire schrijnwerkatelier van Ferme Nos Pilifs – om vervolgens opnieuw te worden toegepast door Design With Sense. Dit toont aan dat kwaliteit, creativiteit en hergebruik perfect kunnen samengaan in hedendaagse architectuurprojecten.
© Fotocredits: Jérôme Hubert
Maatwerkbedrijven vormen vandaag een essentiële schakel in de Brusselse keten voor hergebruik van materialen. Dankzij de expertise die ze de voorbije jaren hebben opgebouwd, voeren ze de onmisbare handelingen uit die materialen uit deconstructie omzetten in hulpbronnen die lokaal opnieuw kunnen worden ingezet. Ze zijn niet langer alleen onderaannemers voor punctuele taken zoals mailings, tuinonderhoud of handling: ze zijn uitgegroeid tot volwaardige partners in circulaire-economieprojecten.
Naast deze twee voorbeelden zijn er heel wat samenwerkingsmogelijkheden. Een onderneming kan een deel van haar productie uitbesteden aan een maatwerkbedrijf, een prototype ontwikkelen, een kleine reeks produceren, een nieuw product testen of tijdelijk een activiteit onderbrengen in een bestaand atelier. De infrastructuur, uitrusting en professionele begeleiding van maatwerkbedrijven bieden waardevolle flexibiliteit, met name voor kmo’s, materiaalproducenten, studiebureaus en jonge innovatieve ondernemingen.
Naast technische prestaties biedt samenwerken met een maatwerkbedrijf ook een antwoord op steeds belangrijkere ESG-uitdagingen. Elk project draagt rechtstreeks bij aan de tewerkstelling van personen met een handicap, voor wie werk een echte hefboom is voor autonomie, inclusie en deelname aan de samenleving. De vaak repetitieve taken zoals sorteren, reinigen, voorbereiden of reconditioneren sluiten bovendien goed aan bij de vaardigheden en verwachtingen van veel werknemers in maatwerkbedrijven, die het gestructureerde en geruststellende kader van deze activiteiten waarderen.
Naarmate de milieueisen strenger worden, wordt lokaal hergebruik van materialen een onmisbaar onderdeel van duurzaam bouwen. De maatwerkbedrijven beschikken vandaag al over de teams, infrastructuur en knowhow om deze evolutie mee te ondersteunen. Door met hen samen te werken, investeren ondernemingen in lokale tewerkstelling in plaats van in de aankoop van nieuwe grondstoffen. Zo versterken ze hun ESG-engagement en dragen ze bij aan een circulaire, inclusieve en veerkrachtige economie, zonder toegevingen te doen op het vlak van kwaliteit.
Meer info: https://www.onzestieluwsteun.be/
Cathy Vaessen – Verantwoordelijke Communicatie & Business Development
FEBRAP – Brusselse Federatie van Maatwerkbedrijven
