PROJECT IN DE KIJKER ‘Sloop en wederopbouw van een kleuterschool’ : Bureau Archi Nord-Sud

De twee bestaande oude gebouwen, in de vorm van paviljoentjes, waren niet alleen in sterke mate versleten, maar kenden ook een hoog energieverbruik. Bovendien bevonden ze zich op een weinig functioneel hellend terrein. Ze werden gesloopt en er werd een nieuw volume gebouwd met inachtneming van de criteria voor passiefgebouwen in Brussel (versie 2015).

Er werd gezocht naar een constructiesysteem dat een snelle uitvoering, respect voor het milieu, energiebesparing en interieurcomfort combineert.
De nieuwe school heeft op de verdieping 4 klassen die elk plaats bieden aan 22 leerlingen. De klassen zijn gegroepeerd rond een trappenhuis.
Op de begane grond bevinden zich een polyvalente ruimte aan de ene kant van het trappenhuis en een refter en een lerarenkamer aan de andere kant ervan.
De oude school had slechts één bijzonder kleine speelplaats op de helling van het terrein. Deze was gevaarlijk en niet veilig voor de kinderen om te spelen. Ze konden er niet met kleine fietsen en driewielers rijden en ook balspelen waren uitgesloten.

Het terrein werd opnieuw aangelegd en heeft nu een grote speelplaats op de begane grond waar de kinderen naar hartelust kunnen spelen. Dankzij de heringerichte contouren liggen de hellingen met massieve houten speeltuigen en glijbanen nu in een groene omgeving die dicht bij de natuur aansluit. Op de speelplaats zullen educatieve gebieden voor het leren en ontdekken van de natuur worden voorzien.
In overeenstemming met de eisen op het gebied van brandveiligheid werd een grote doorgang aangelegd als nooduitgang voor de klassen op de verdieping, die naar een verzamelplaats aan de straatkant leidt. Deze doorgang heeft een drievoudige functie omdat hij ook bedoeld is als speelplaats op de begane grond en zonwering voor de ruimtes op de begane grond.

Het gebouw is volledig gerealiseerd in natuurlijke en duurzame materialen en het constructiesysteem is geoptimaliseerd voor een snelle montage ter plaatse. De verticale wanden zijn gemaakt van massief genageld hout om het gebruik van lijmen, oplosmiddelen en formaldehyde te vermijden. Ze worden in de werkplaats voorbereid, in delen naar de locatie getransporteerd en daar direct gemonteerd. De wanden zijn voorzien van wachtaansluitingen voor de geïntegreerde technieken. De wanden en vloeren werden in tweeënhalve week gemonteerd.

Het wandsysteem is ademend, waterdampdoorlatend en efficiënt op thermisch en akoestisch vlak.
De isolatie is gemaakt van natuurlijke, ecologische en hernieuwbare houtvezels met een positieve koolstofbalans.
Houtvezel biedt effectieve isolatie tegen de kou en zorgt voor een aangenaam en comfortabel binnenklimaat. Omgekeerd houdt het in de zomer de hitte buiten waardoor het lekker fris blijft in de ruimtes. Het plat dak werd als groendak ingericht voor een faseverschuiving zodat dat het tijdens periodes van aanhoudende hitte fris blijft in de binnenruimtes.
Regenwater wordt teruggewonnen voor de sanitaire voorzieningen. De gevelbekledingen zijn gemaakt van gekleurde panelen van op hout gebaseerd massief laminaat.

De werken worden momenteel voltooid.

CONSTRUCTIESYSTEEM:
Belgisch systeem bestaande uit genagelde structuurwanden uit massief hout, zonder gebruik van lijm, oplosmiddel of formaldehyde. Systeem met palen en balken voor het interieur van grote ruimtes (polyvalente ruimte en refter). Het systeem en de isolatiemiddelen beschikken over een PEFC-label (duurzaam bosbeheer) en een Europese technische goedkeuring. Het systeem onderscheidt zich door een snelle installatie dankzij de prefabricage in de werkplaats en zijn droge structuren.

SNELLE MONTAGE:
De werken moesten snel worden gerealiseerd aangezien het om de renovatie van een bestaande kleuterschool gaat en de kinderen tijdens de werken moesten worden verhuisd. Het prefabsysteem maakt eenvoudig transport naar de locatie en directe en snelle montage mogelijk. De muren en vloeren van het gebouw werden in tweeënhalve week gemonteerd. De hele school werd in iets minder dan een jaar voltooid.

NATUURLIJKE EN DUURZAME MATERIALEN:
De gebruikte materialen zijn hout en houtderivaten, duurzame, hernieuwbare, recyclebare en ecologische materialen.

  • Genagelde muren
  • Balken en palen in massief hout.
  • Vloer in gelamineerd massief hout.
  • Isolatiemiddel bestaande uit houtvezels.
  • Houten lijstwerk bekleed met aluminium en voorzien van driedubbele beglazing.

De materialen beschikken over een PEFC-label (duurzaam bosbeheer) en een Europese technische goedkeuring. 

Het wandcomplex is waterdampdoorlatend, waarbij de wand met de hoogste dichtheid aan de binnenkant en de wand met de laagste dichtheid aan de buitenkant is geplaatst. De ademende wanden reguleren en verbeteren het binnenklimaat.

Het dak is begroeid over het gehele oppervlak. De speelplaats en de directe omgeving ervan zijn uitgerust met speeltuigen in massief hout. Het regenwater wordt teruggewonnen en voor het sanitair gebruikt. De binnenlakken en de natuurlijke oliën voor de bescherming van het hout aan de binnen- en buitenkant werden gekozen met inachtneming van de filosofie van het project en het geplaatste systeem. Alle producten zijn gebaseerd op ingrediënten van natuurlijke oorsprong en door Ecocert gecontroleerd. Alle plafonds zijn uitgevoerd in zichtbaar hout behalve die in het trappenhuis en de toiletten. De vloerbekledingen zijn ook gerealiseerd in natuurlijke en ecologische producten. De klassen en de polyvalente ruimte hebben een vloerbekleding in linoleum, een 100% natuurlijk materiaal.

PASSIEFSCHOOL MET HOGE ENERGIEPRESTATIES:
De stedenbouwkundige vergunning werd in 2015 ingediend en voldoet daarmee aan de eisen van EPB 2015.

  • Compactheid: 1,85 m.
  • NEV: 17,73 kWh/m².
  • PEv: 83,72 kWh/m².

Dubbelstroomsysteem met hoogrendements-warmteterugwinningssysteem (4000 m³/u).
Dubbelstrooms met efficiënt warmteterugwinningssysteem (83,60%) met 100% bypass. Evenwichtige debieten (toevoer/afvoer). 

Lucht-waterwarmtepomp. Warmtetransportvloeistof: water.
Er wordt geen koelvloeistof gebruikt.
Er is gekozen voor een vloerverwarmingssysteem, omdat de kinderen van de kleuterschool heel vaak op de grond zitten tijdens activiteiten en spelletjes.
Luchtdichtheid: 0,8 vol/u. Hoewel er geen vereiste voor luchtdichtheid in het testresultaat van 2015 was voorzien, werd een luchtdichtheid van 0,8 Vol/u bereikt, d.w.z. op het niveau van de EPB: 1,17 m3/(h.m²) in plaats van de standaardwaarde van 12 m³/(h.m²). 


UITERMATE FUNCTIONEEL, ESTHETISCH EN COMPACT GEVELVOLUME:
De gevels hebben een aantrekkelijke uitstraling dankzij gekleurde panelen die lichteffecten creëren. De school moest zo compact mogelijk blijven (compactheid: 1,85 m) om de verliesoppervlakte tot een minimum te beperken. De parallellepipedumvormige constructie van de school paste ook perfect bij de indeling van het terrein. De school werd dicht bij de scheiding geplaatst om een mooi oppervlak voor de speelplaats op de begane grond vrij te maken en de directe omgeving als speelruimte (houten speeltuigen op de met gras begroeide hellingen) in te richten.

GEVELBEKLEDING:
Voor de gevels werd gezocht naar bekledingen met een speelse uitstraling die bovendien geschikt zijn voor een grote groep jonge kinderen. Voor de inhuldiging tekenden de kinderen samen de hoofdgevel van het gebouw op basis van de plannen en foto’s.
De zon werpt haar licht op de panelen in verschillende kleuren voor een speels effect.

STUDIE VAN DE SCHADUWWERKING:
Het gebouw is georiënteerd volgens een zuid-zuidwest as met de hoofdgevel en achtergevel in de zon. De minder beglaasde achtergevel wordt beschermd door een hoge heg langs de scheiding. Voor het project werd diepgaand onderzoek gedaan naar de schaduwwerking en het probleem van oververhitting in de zomer. Er moet immers bijzondere aandacht worden besteed aan dit soort projecten om, tijdens periodes van aanhoudende hitte, warmteophopingen in het gebouw te voorkomen. In dit sterk geïsoleerde complex zou het dan ook te veel tijd kosten om deze te evacueren. De isolatiematerialen zijn gekozen met inachtneming van dit zorgpunt. Houtvezelisolatie houdt dankzij zijn grote warmteopslagcapaciteit de hitte vast in de zomer waardoor de binnenruimtes overdag aangenaam koel blijven. Het groendak speelt ook een rol in de faseverschuiving waardoor het interieur fris blijft tijdens de zomermaanden. Boven de ramen op de verdieping is een zonwering (zonneklep met verstelbare lamellen) geplaatst om overmatig invallend zonlicht te vermijden.
De overdekte speelplaats beschermt de ramen van de ruimtes op de begane grond. De ramen van deze twee blootgestelde gevels zijn voorzien van gemotoriseerde en stormbestendige buitenluiken.

Meer news