Geachte leden en partners,
We hebben nog één jaar om de koolstofarme doelstellingen van Brussel te definiëren. Deze deadline markeert een belangrijke wending voor de bouwsector: ze dwingt ons om renovaties te intensiveren en het gebruik van hergebruiksmaterialen en biogebaseerde materialen te bevorderen. Als cluster zien we een groeiende interesse in hergebruik. Deze trend weerspiegelt zich in de vele initiatieven die door het Gewest worden ondersteund. De cluster neemt actief deel aan deze dynamiek, onder meer via de verspreiding van gezamenlijke brochures en door toekomstige publicaties die architecten helpen meer circulariteit in hun projecten te integreren.
- Brochure “Recuperatie en hergebruik in bouwprojecten” : Doelen stellen en bereiken
- Werkgroep: Inventaris hergebruik
- Werkgroep: Meerprijs van circulaire renovatie: mythe of realiteit?
Biogebaseerde materialen – hennep, stro, klei, plantaardige vezels en hout – kennen een opmerkelijke groei. Hout, in het bijzonder, manifesteert zich als een onmisbare bondgenoot dankzij zijn eigenschappen als koolstofput en natuurlijke regulator. Volgens de studie “Stand van de houtbouw in België 2021-2024” overtreft de koolstofbalans van een houten gebouw ruimschoots die van traditionele constructies. De Belgische sector zet een belangrijke stap met de Milieuverklaring van Product (EPD) voor constructiehout, die zeer gunstige resultaten laat zien in vergelijking met andere materialen en geïmporteerd hout. Een ander groot voordeel: houtbouw leent zich perfect voor prefabricatie en modulariteit, waardoor kosten worden verlaagd, uitgaven gespreid en de efficiëntie op de werf geoptimaliseerd – een concreet antwoord op het tekort aan arbeidskrachten.
Ontdek meer over onze acties en artikels in het kader van #printempsdubois 2025.
Renovatie van woningen: urgentie en obstakels om te overwinnen
De duurzame transitie botst vandaag op een zorgwekkende situatie: de energetische renovatie van woningen wordt afgeremd, niet door een gebrek aan wil, maar door de financiële onmogelijkheid voor veel eigenaars. Het succes van de RENOLUTION-premies getuigt van een sterke dynamiek ten gunste van renovatie. Toch worden deze steunmaatregelen tijdelijk gepauzeerd door regionale budgettaire beperkingen. Snelle oplossingen zijn nodig om het momentum van de afgelopen jaren te behouden, met als ambitie de doelstellingen te bereiken die het Gewest zich heeft gesteld op het vlak van energetische renovatie.
| Opschorting van de RENOLUTION-premies – Welke impact? Sinds 1 januari 2025 zijn de RENOLUTION-premies opgeschort wegens het ontbreken van een regionale regering en een beschikbaar budget. Deze situatie heeft grote gevolgen: Het succes van de RENOLUTION-premies toont de wil om actie te ondernemen. Toch zijn deze steunmaatregelen, slachtoffer van hun eigen succes en een gespannen begrotingssituatie, momenteel opgeschort. Deze tijdelijke opschorting heeft grote gevolgen voor de sector: daling van de activiteit, risico op sluiting voor bepaalde bedrijven en onzekerheid voor duizenden projecten. Het is dringend nodig om een stimulerend kader te herstellen om de dynamiek te behouden en de gestelde doelstellingen te bereiken. • 10 % van de bedrijven in de sector dreigt te sluiten als de opschorting aanhoudt. • 50 % van de kmo’s verwacht een omzetdaling van meer dan 50 % in 2025 zonder snelle herinvoering van de steun. • 112 miljoen euro aan verwachte verliezen voor de sector in 2025. • 38 % van de bedrijven had al een omzetdaling van 50 % geleden tijdens de tijdelijke bevriezing in 2024. • 250.000 gebouwen moeten nog gerenoveerd worden vóór 2033 om de energiedoelstellingen te halen. |
Ondanks alles blijft Brussel vaak als voorbeeld genoemd op het vlak van duurzaam en circulair bouwen, dankzij:
• een innovatieve en veerkrachtige sector
• ons vermogen om typisch “Belgische” compromissen te vinden
• een cultuur van samenwerking, vaak belichaamd door de Bouwteams
Onze leden benadrukken steeds meer de noodzaak om multidisciplinaire teams al vanaf de startfase van projecten te integreren: architecten, ingenieurs, opdrachtgevers, ambachtslieden en experts in materialen, akoestiek, brandveiligheid, water, biodiversiteit… Ver voorbij louter circulariteit zijn deze Bouwteams drijvende krachten op technisch en ecologisch vlak en in het globale beheer van de werf. Het is essentieel om deze uitdagingen al bij het ontwerp te anticiperen, want corrigeren op het einde van een project werkt noch economisch noch ecologisch.
De rol van het cluster
Al vele jaren speelt het cluster ecobuild.brussels een sleutelrol vanaf de start van projecten, door de integratie van innovaties te bevorderen, vaak geïnspireerd door herontdekte traditionele praktijken. Wij blijven u ondersteunen bij de nieuwe uitdagingen waarmee de sector geconfronteerd wordt: deze uitdagingen, verre van onoverkomelijke obstakels, maken ons collectief sterker en veerkrachtiger en moeten worden gezien als echte kansen.
Onze begeleiding is erop gericht om netwerking te vergemakkelijken, naar de juiste expertise te verwijzen en geïntegreerd ontwerp te ondersteunen om prestaties en duurzaamheid te garanderen. De feedback van Brusselse Bouwteams illustreert nu al deze concrete meerwaarde.
Klaar om een stap verder te gaan? Neem contact met ons op en ontdek hoe onze begeleidingsdienst uw projecten vanaf vandaag kan versterken.
Op naar 2026 en verder
De echte uitdaging van de komende jaren zal zijn om aan te tonen dat:
Energetische, duurzame en circulaire renovatie mogelijk is — en rendabel — zodra samenwerking doordacht en geoptimaliseerd is.
Dankzij jullie allemaal — leden, partners, experts — gaan we in de juiste richting. Om te blijven overtuigen, zullen we meer moeten:
- De impact meten en documenteren: koolstofbesparing, afvalreductie, rendement op investering, verbetering van comfort…
- Geslaagde initiatieven valoriseren met concrete cases die bewijzen leveren.
- Het pleidooi voortzetten bij de overheden om een voortdurende ondersteuning te garanderen, aangepast aan de reële behoeften en in staat om het renovatietempo bij te houden.
Het komende jaar zal rijk zijn aan kansen. Door technische nauwkeurigheid te combineren met echte projectcohesie, door onze successen te valoriseren en ons engagement voort te zetten voor concrete maatregelen die duurzame en circulaire renovatie stimuleren, kunnen we van Brussel een tastbaar model van verantwoord bouwen maken.
Meer dan ooit moeten we samen een samenwerkingsgeest cultiveren door onze successen, ideeën en vragen te delen. Stuur ons uw projecten, uw artikels, of kom uitwisselen tijdens onze ontmoetingsmomenten om deze collectieve dynamiek te versterken.
Zonder u bestaat het cluster niet! Samen maken we van 2026 het jaar waarin de visie werkelijkheid wordt. Dank voor uw vertrouwen en inzet.
Emmanuel MALFEYT
Coördinator, cluster ecobuild.brussels
